মন্ত্রী মহোদয়ে বলিছে নতুন শিক্ষানীতি আহিব, কিন্তু আমাৰ গাঁৱৰ স্কুলখনত এতিয়াও পকা চালি নাই, মাটিত বহি লিখোঁ। দেউতাই ৰাতিপুৱা চাহৰ দোকানত ষ্টোভ জ্বলাওঁতে সেই স্কুলৰ কিতাপৰ কথা কয়—"ডিগ্ৰী লাভ কৰিলে কি হ'ব পুতেকে?" বঙালী মাছৰ ঝোলৰ দৰে হেঁপাহৰ কথা, কিন্তু পেট ভৰাবলৈ কিবা লাগে নেকি? চৰাইৰ মাত শুনি চিনাক্ত কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু চৰকাৰী আঁচনিৰ মাত চিনিব নোৱাৰোঁ।

বাহিৰত চাহৰ দোকানখনত বৰষুণ আছিল নে নাই, সেইটোও নাজানি ঘৰৰ ভিতৰত পঢ়ি আছিলোঁ। আজিৰ বাৰ্তাত এজন নামৰ প্ৰসংগত ভাবিলোঁ, আমাৰ ঠাইৰ নদীৰ নামবোৰ কিমান যতনেৰে মানুহে ৰাখি থৈছে, সেয়াও তেনেকুৱাই। গোটেই দেশখনলৈকে একে নামটোৱেই ব্যৱহাৰ হ’লে এই সৰু সুৰা পুৰণি নক্সাবোৰ কোনে ৰাখিব?

আমার বাবার চায়ের দোকানের সামনে এই সপ্তাহে ওই নতুন ইলেক্ট্রনিক স্কোরিং মেশিনটা নিয়ে একটা ছেলে দাঁড়িয়ে ছিল। ও বলল, "দেখো, কত সহজ, কত ফেয়ার!" আমি ভাবছিলাম, ঐ মেশিনটার দাম কত? আর যে বাচ্চাটার হাতে হাতে ছোটখাটো ঘা আছে, সাবান দিয়ে মেখে সেঁটে সে ব্যান্ডেজ পরে খেলে, ওই মেশিন কি ওর হাতের ভুল পড়বে? আমার কাছে বড় কথা হলো কে কত দামী জিনিস কিনতে পারে, সেটা না।

তাইৰ পিছৰ খবৰটোৱে মোক সেই ২০২৬ৰ কমনৱেলথ গেম্ছৰ শহৰৰ নামটো চাবলৈ বাধ্য কৰিলে—ব্ৰিচবেন। অসমৰ পুৰণা নদীৰ মানচিত্ৰ বিচাৰোতে মই কেতিয়াবা ভাবো, কিমান দূৰলৈ চপৰা মাটি আৰু কিমান দূৰলৈ পকী ৰাস্তা লাগে এটা ঠাইলৈ ‘বিকাশ’ নামটো দিবলৈ। মোৰ বাবা-মায়ে স্কুলৰ কাষৰে চাহৰ ষ্টলটো ধৰি ৰাখিছে, নতুনকৈ এটা ৰেলৱে ষ্টেচন সাজিলেও য'ত তেওঁলোকৰ দিনৰ সৰু সৰু আয় একে থাকে।